Po co nam bilirubina?

Powstaje w wyniku przemiany hemoglobiny po rozpadzie krwinek czerwonych w układzie siateczkowo-śródbłonkowym, głównie śledziony. Jest to pierwszy etap przemiany hemoglobiny erytrocytów. W ten sposób powstaje tak zwana bilirubina wolna, nazywana także pośrednią, która jest następnie przenoszona w połączeniu z albuminami do wątroby, gdzie przy udziale odpowiedniego enzymu ulega dalszym przemianom.

Zostaje połączona z kwasem glukuronowym, w wyniku, czego powstaje bilirubina związana inaczej bezpośrednia. To ta postać bilirubiny jest rozpuszczalna w wodzie. W prawidłowych warunkach tylko niewielka część tej bilirubiny przedostaje się krwi. Ulega niemal w całości wydaleniu z żółcią do przewodu pokarmowego. W jelitach podlega ona dalszym przemianom. Pod wpływem enzymów bakteryjnych powstaje sterbobilinogen, który jest wydalany z kałem. Część ulega przekształceniu do urobilinogenu, który podlega zwrotnemu wchłonięciu do krwi i jest wydalany z moczem.

Zobacz też: Jakie badania przesiewowe w raku jelita grubego?

Norma

W warunkach prawidłowych w surowicy krwi jest niewielka ilość bilirubiny, głównie wolnej, związanej z albuminami i nieprzechodzącej przez filtr kłębuszkowy nerek, a więc niepodlegającej wydzieleniu z moczem. Wartości prawidłowe wynoszą: dla bilirubiny całkowitej 0,3 – 1,2 mg/dl, dla bilirubiny wolnej 0,2 – 0,8 mg/dl, dla bilirubiny związanej 0,1 – 0,4 mg/dl.

Co się dzieje, jeśli wartość bilirubiny odbiega od normy?

Zwiększone stężenie bilirubiny w surowicy prowadzi do żółtaczki i świadczy o jakimś procesie chorobowym. W zależności od przewagi którejś z postaci bilirubiny dzieli się żółtaczki na hemolityczne, mechaniczne i mieszane. W żółtaczce hemolitycznej jest zwiększona ilość bilirubiny wolnej. Związane jest to z nasilonym rozpadem erytrocytów, z których uwalniania jest hemoglobina, przekształcana do bilirubiny wolnej. A ponieważ wątroba nie nadąża z dalszą obróbką do bilirubiny związanej to wolna jej postać ulega zwiększeniu w surowicy.