Co się dzieje po zażyciu opioidów? Dlaczego przyjmowanie benzodiazepin i barbituranów wymaga od pacjenta żelaznej dyscypliny? Czy paracetamol jest bezpieczny? W jaki sposób narkotyki uzależniają? Kiedy alkohol jest niebezpieczny dla zdrowia? Jak udzielić pierwszej pomocy przy zatruciu czadem? Odpowiadamy na te i inne pytania z zakresu toksykologii, nauki zajmującej się badaniem właściwości substancji toksycznych i ich oddziaływaniem na organizm. Obecnie na polskim rynku dostępna jest digoksyna. Wśród stosunkowo nielicznej grupy pacjentów przyjmujących ten lek jest wiele osób starszych oraz dzieci – szczególnie wrażliwych na objawy niepożądane i zatrucia.
Są to leki mające silny potencjał uzależniający, wymagające przestrzegania wielu zasad, które bywają lekceważone przez pacjentów. Z drugiej strony mogą być używane jako narkotyki w celu osiągnięcia stanu przyjemności. Amfetamina, metamfetamina oraz ich pochodne to syntetyczne środki psychostymulujące. Są bardzo powszechnymi narkotykami – głównie ze względu na łatwą dostępność i brak uzależnienia fizycznego. W swojej ponad stuletniej historii były one używane między innymi jako środki stymulujące dla żołnierzy oraz jako preparaty odchudzające. Od lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku zaczęto ich stosowanie jako narkotyków. Nie da się ukryć, że spożywanie alkoholu ma w Polsce wielowiekową tradycję. Od dawna nadużywanie różnych jego form zyskało niechlubną rangę problemu społecznego. Decydują o tym między innymi łatwa dostępność, niskie ceny oraz poprawa samopoczucia niedługo po konsumpcji. Należy zaznaczyć, że stosowany w celach spożywczych alkohol to rozcieńczony i oczyszczony etanol, nie zaś trujący metanol (ani żaden inny alkohol). Ten niezwykle groźny, bezwonny, niewidoczny gaz stał się przyczyną wielu zatruć i zgonów. Jest to uwarunkowane faktem powszechnego występowania spalin, piecyków węglowych, drzewnych i instalacji gazowych w wielu domach, miejscach pracy, itp. Na to pytanie trzeba odpowiedzieć: „Tak, ale...”. Przede wszystkim jest najbezpieczniejszym z leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Jest także bezpieczny u dzieci – w przeciwieństwie np. do salicylanów. W związku z tym, jeżeli nie wywołuje alergii i jest przyjmowany w dawce nie większej niż 4 gramy na dobę, nie ma szans na zatrucie. Ich reprezentantami są: szeroko stosowana w medycynie morfina, heroina, kodeina, opium oraz liczne pochodne. Są uzyskiwane z niedojrzałych nasion maku lub słomy makowej. Niebezpieczeństwo ich stosowania wiąże się z hamującym oddziaływaniem na mózg oraz uzależnieniem – tak psychicznym, jak i fizycznym. Niespodziewanie dla mało doświadczonego grzybiarza, muchomor sromotnikowy może być podobny do co najmniej kilku gatunków jadalnych grzybów. Pamiętajmy, że nawet najlepszy atlas grzybów nie daje gwarancji co do zebranych okazów, w związku z czym przede wszystkim należy zdać się na zdrowy rozsądek. W bogatej historii kokainy stosowano ją do produkcji win, napojów (Coca-Cola), w medycynie – w leczeniu uzależnień od heroiny oraz jako środek miejscowo znieczulający. Niestety, w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, gdy spopularyzowano jej używanie jako narkotyku, czego efektem były zgony spowodowane zatruciami, jej rola zaczęła być jednoznacznie negatywna.
